Trong nhịp chuyển mình của TP.HCM hướng tới đô thị thông minh, ngành nông nghiệp cũng đang thay đổi, phát triển dựa trên khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Từ Khu NNCNC, những hạt giống công nghệ đang được ươm mầm, mở ra kỳ vọng về một mùa Xuân giá trị cao cho nông nghiệp thành phố và cả vùng phía Nam

Xuân Bính Ngọ 2026 đến trong không khí TP.HCM đẩy mạnh xây dựng đô thị thông minh, lấy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trụ cột phát triển. Trong bức tranh đó, nông nghiệp không còn đứng ở “vùng ven” của chiến lược đô thị, mà đang được tái định vị như một ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao, dựa trên nền tảng công nghệ.

Nhân dịp đầu năm mới, Tiến sĩ Phạm Đình Dũng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao (NNCNC) TP.HCM, đã chia sẻ với báo Dân Việt về tầm nhìn xây dựng hệ sinh thái NNCNC – nơi không chỉ sản xuất mà còn nghiên cứu, thử nghiệm và làm chủ công nghệ, dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp của cả vùng phía Nam.

Tiến sĩ Phạm Đình Dũng hiện đang là Trưởng ban Ban Quản lý Khu NNCNC TP.HCM. Ảnh: Quang Sung

Khu NNCNC phải là hạt nhân công nghệ của chuỗi giá trị nông nghiệp

-PV: Thưa ông, trong bối cảnh TP.HCM hướng tới đô thị thông minh, đâu là vai trò của Khu NNCNC trong việc dẫn dắt chuỗi giá trị nông nghiệp của cả vùng phía Nam?

Ông Phạm Đình Dũng: TP.HCM đang triển khai mạnh mẽ định hướng phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố nhiệm kỳ 2025–2030. Đồng thời, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt cho phát triển bền vững.

Ông Dũng tham gia góp ý tại Hội thảo lấy ý kiến góp ý xây dựng Nghị định quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức. Ảnh: Quang Sung

Trong bối cảnh đó, chúng tôi xác định Khu NNCNC TP.HCM không chỉ là nơi sản xuất đơn thuần, mà phải là trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và làm chủ các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực nông nghiệp.

Tại đây, từ khâu chọn tạo giống đến quy trình sản xuất đều được nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện, gắn với ứng dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và dữ liệu lớn (Big Data). Sau khi được chuẩn hóa, các mô hình và giải pháp này sẽ được chuyển giao vào thực tiễn sản xuất.

Từ TP.HCM, các giải pháp công nghệ sẽ tiếp tục lan tỏa tới các địa phương, đặc biệt là vùng trọng điểm phía Nam – nơi có lợi thế về sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Khu NNCNC vì vậy đóng vai trò như một “hạt nhân công nghệ”, góp phần nâng cấp toàn diện chuỗi giá trị nông nghiệp, từ sản xuất, chế biến, truy xuất nguồn gốc đến thương mại hóa và xây dựng thương hiệu.

-PV: Mục tiêu trọng tâm của Ban Quản lý trong giai đoạn 2025–2030 là gì để đưa nông nghiệp thành phố thoát khỏi tư duy “diện tích nhỏ” và chuyển sang “giá trị cao”?

.Ông Phạm Đình Dũng: Mục tiêu cốt lõi của chúng tôi là chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “phát triển kinh tế nông nghiệp”, gắn chặt với nhu cầu thị trường, theo định hướng của Nghị quyết số 19-NQ/TW năm 2022.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh (chính giữa) xem các sản phẩm nông nghiệp đô thị độc đáo do nông dân Thành phố sản xuất. Ảnh: Quang Sung

Trong đó, Khu NNCNC TP.HCM được xác định là trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện các giải pháp công nghệ, nhằm gia tăng giá trị sản xuất trên mỗi đơn vị diện tích, lấy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển.

Chúng tôi tập trung vào 3 nhóm giải pháp lớn.

Thứ nhất, đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các công nghệ tiên tiến như tự động hóa, cảm biến, AI, dữ liệu lớn, qua đó hình thành các mô hình mẫu và nền tảng công nghệ mới.

Thứ hai, xây dựng hệ thống dữ liệu, quy trình kỹ thuật và dịch vụ khoa học – công nghệ để hỗ trợ doanh nghiệp rút ngắn thời gian nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm.

Theo ông Dũng, việc TP.HCM dự kiến xây hơn 10 khu NNCNC là có chủ đích, không trùng lắp về nhiệm vụ. Ảnh: NVCC

Thứ ba, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao; kết nối viện – trường – doanh nghiệp – các khu mở rộng để hiện thực hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm có thị trường.

Khi nông nghiệp được nhìn nhận như một ngành kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ, thì bài toán diện tích không còn là rào cản lớn nhất.

TP.HCM sẽ xây 12 Khu NNCNC?

-PV: Thành phố đang đề xuất xây thêm 12 Khu NNCNC. Cơ sở nào cho kế hoạch này?

Ông Phạm Đình Dũng: Sau sáp nhập và mở rộng quỹ đất, cùng với các chủ trương đầu tư hạ tầng thời gian qua, TP.HCM có điều kiện tái cấu trúc không gian phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, giá trị gia tăng cao, thích ứng với đô thị hóa và biến đổi khí hậu, việc hình thành thêm các Khu NNCNC là cần thiết để phân bố hợp lý hoạt động nghiên cứu, sản xuất và chuyển giao công nghệ theo từng vùng sinh thái và nhóm sản phẩm chủ lực.

Các Khu NNCNC không chỉ là không gian sản xuất mà còn là hạt nhân đổi mới sáng tạo, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, viện – trường và nông dân. Trên cơ sở phát huy hiệu quả của Khu NNCNC hiện hữu, việc đề xuất xây dựng thêm 12 khu thể hiện tầm nhìn hình thành một mạng lưới có sự liên kết, bổ trợ lẫn nhau, thay vì phát triển rời rạc.

-PV: Nhiều khu NNCNC như vậy liệu có trùng lặp nhiệm vụ, gây lãng phí nguồn lực?

.Ông Phạm Đình Dũng: Quan điểm của thành phố không phải phát triển dàn trải. Các Khu NNCNC sẽ được quy hoạch trong một tổng thể thống nhất, phân định rõ chức năng và lĩnh vực trọng tâm.

Hoạt động nghiên cứu tại Khu NNCNC TP.HCM hiện nay. Ảnh: Quang Sung

Mỗi khu sẽ định hướng theo lợi thế vùng, nhóm sản phẩm chủ lực và công nghệ trọng tâm. Có khu tập trung nghiên cứu – thử nghiệm; có khu ưu tiên sản xuất; có khu đảm nhiệm vai trò trình diễn, đào tạo và chuyển giao công nghệ.

Ban Quản lý sẽ tiếp tục tham mưu UBND thành phố cơ chế điều phối, liên kết và giám sát, gắn phát triển các khu với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường. Mục tiêu là bảo đảm hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí và phát huy tối đa vai trò của từng khu trong chiến lược chung.

-PV: Hạ tầng chỉ là bước đầu. Làm thế nào để thu hút doanh nghiệp công nghệ đầu tư thay vì chỉ dừng ở mô hình nhỏ lẻ?

.Ông Phạm Đình Dũng: Đúng vậy, hạ tầng là điều kiện cần, còn doanh nghiệp công nghệ mới là động lực phát triển. Thành phố sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi có chọn lọc về đất đai, thuế, tín dụng, thủ tục đầu tư, ưu tiên các doanh nghiệp có năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Nông nghiệp TP.HCM được kỳ vọng trở thành trung tâm nghiên cứu - thử nghiệm và chuyển giao hàng đầu khu vực. Ảnh: NVCC

Song song đó là phát triển hạ tầng đồng bộ và dịch vụ hỗ trợ: không gian nghiên cứu – thử nghiệm, logistics, kết nối dữ liệu, nguồn nhân lực chất lượng cao.

Quan trọng hơn, các Khu NNCNC sẽ gắn chặt với nhu cầu thị trường và chuỗi giá trị thông qua cơ chế liên kết doanh nghiệp – viện, trường – hợp tác xã – nông dân. Ban Quản lý đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ thử nghiệm, trình diễn và thương mại hóa công nghệ.

Khi môi trường đầu tư minh bạch, chính sách ổn định và thị trường được kết nối hiệu quả, các Khu NNCNC sẽ trở thành điểm đến của doanh nghiệp công nghệ, chứ không chỉ là nơi triển khai các mô hình sản xuất nhỏ lẻ.

Nguồn:https://danviet.vn/ts-pham-dinh-dung-tphcm-xay-them-khu-nncnc-la-co-co-so-thuc-tien-tam-nhin-chien-luoc-d1403539.html